Kinderen krijgen op jonge leeftijd al te maken met digitale media. Van filmpjes tot spelletjes en voorleesboeken. Dit kan leuk en leerzaam zijn, maar er moet ook voldoende tijd zijn voor andere activiteiten. Zoals school, sport en afspreken met vrienden. Ook kan het mediagebruik invloed hebben op de gezondheid van je kind. Het is daarom belangrijk je kind te begeleiden bij het mediagebruik. Maar hoe help je jouw kind op een gezonde manier media te gebruiken?
Mediaopvoeding door ouders
Wat is een goede schermtijd voor mijn kinderen? Wanneer geef ik mijn kind een mobiele telefoon? Het zijn vragen waar ouders en/of opvoeders tegenwoordig mee worstelen. Mediagebruik kan immers slecht zijn voor de gezondheid van kinderen. Denk bijvoorbeeld aan bijziendheid, overgewicht, een slechte houding, slaapproblemen en andere gezondheidsklachten. Wetenschappers zijn het nog niet met elkaar eens over de risico’s van mediagebruik. Toch is het belangrijk dat ouders zich bewust zijn van de risico’s, zodat ze hun kind goed kunnen begeleiden bij het mediagebruik. Vooral belangrijk is: te veel gebruik is nooit goed.
Opgroeien met Social Media
Mijn kinderen groeien op met media. Zo leren ze in de klas om te gaan met een Chromebook en moeten ze zelf dingen opzoeken via Google. Ze gebruiken media daarnaast vooral om contact te hebben met andere kinderen.
Op zijn tiende verjaardag kreeg onze zoon zijn eerste mobiele telefoon. Ten eerste vanwege bereikbaarheid. Met een mobiele telefoon zijn kinderen makkelijker te bereiken voor ouders, en kunnen ze zelf ook makkelijker contact opnemen met hun ouders of anderen in geval van nood of wanneer ze zelfstandiger worden. Zo is mijn zoon vaker alleen thuis en gaat hij alleen naar vrienden toe.
“Hoe vaak heeft Messi gescoord? Wanneer was Ajax kampioen?” Met dit soort vragen antwoord ik nu vaak: Zoek het maar op. Smartphones kunnen worden gebruikt voor educatieve doeleinden, zoals het leren van nieuwe vaardigheden, het opzoeken van informatie of het gebruik van educatieve apps.
Daarnaast vinden wij het belangrijk om onze zoon te kunnen begeleiden bij het gebruik van zijn mobiele telefoon. Het bezitten en beheren van een telefoon geeft hem verantwoordelijkheid. Sinds hij een mobiele telefoon heeft, zie ik ook de sociale verbinding als een groot voordeel. Sinds de Whatsapp klassenapp speelt hij iedere dag buiten met jongens en meiden uit zijn klas.
Waar kan ik als ouder op letten?
Onze zoon heeft een mobiele telefoon gekregen, maar hier hebben we wel afspraken over gemaakt. Zo gaat de telefoon niet mee naar zijn slaapkamer. Ik moet eerlijk zeggen, dat hij de telefoon vaker laat rondslingeren dan ik had verwacht. Hij gebruikt hem vooral om bereikbaar te zijn voor ons, om contact te hebben met kinderen uit zijn klas en om dingen op te zoeken.
Mediaopvoeding is een belangrijk aspect geworden van de dagelijkse opvoeding van kinderen. Om ouders en opvoeders houvast te bieden heeft de overheid een richtlijn opgesteld: ‘Richtlijnen gezond en verantwoord scherm- en sociale mediagebruik’. Het belangrijkste advies is een leeftijdsadvies van 15 jaar voor sociale media, zoals Instagram en TikTok.
Duidelijke leeftijdsnormen sociale media
De Richtlijn maakt een duidelijk verschil tussen twee soorten apps: chatapps zoals WhatsApp en Signal, en sociale media zoals Instagram en TikTok. Het advies is om kinderen pas op de middelbare school te laten starten met chatapps. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ze in die eerste jaren nog goed te begeleiden zijn door ouders. Een stapsgewijze opbouw helpt: eerst leren communiceren via chat, daarna pas kennismaken met sociale media. Om een duidelijke norm te stellen, wordt er een minimumleeftijd van 15 jaar geadviseerd voor sociale mediaplatforms zoals Instagram en TikTok. Deze leeftijdsgrens sluit ook aan bij de leeftijdsgrens die andere landen hebben ingesteld als advies.
Gezond schermgebruik
De richtlijn bevat naast tips voor ouders over het gesprek voeren met je kind ook aanbevelingen voor een maximale schermtijd per leeftijdscategorie. Voor kinderen onder de 2 jaar wordt schermgebruik afgeraden, terwijl het advies voor jongeren van 12 jaar en ouder is om niet meer dan 3 uur per dag achter een scherm door te brengen. Daarnaast benadrukt de richtlijn dat gezond schermgebruik meer is dan het beperken van tijd. Het gaat ook om de balans tussen schermtijd en andere activiteiten, samen media gebruiken, en het bevorderen van positieve online ervaringen. Vanuit gezondheidsperspectief adviseert de staatssecretaris een adviesleeftijd voor de eerste smartphone vanaf groep 8. Het is aan opvoeders om bijvoorbeeld vanuit educatieve of andere overwegingen al eerder met hun kinderen te gaan oefenen met smartphonegebruik.
Tip: Breng een bezoek aan het Mediamuseum Beeld en Geluid
Header: Pexels
